Waarom kinderen met ADHD liegen. En wat je eraan kunt doen
Vorige week stelde een ouder me een vraag die me bijbleef: “Hoort liegen eigenlijk bij ADHD?”
Het is een vraag die ik vaker hoor, op verschillende manieren. Soms als echte vraag, soms als zucht: “Mijn kind liegt gewoon tegen me.” Soms over kleine dingen, soms over grotere.
En dat doet wat met je. Met het vertrouwen. Met de relatie. Met jezelf. Zeker als het vaker voorkomt.
Begrip helpt je kind, maar óók jezelf
Ik wil je hier graag meer over vertellen, want er zijn verklaringen die het een stuk begrijpelijker maken. En dat helpt. Niet alleen om er anders naar te kijken, maar ook om er anders op te reageren. En om zelf rustiger te blijven.
Want ja, ieder kind liegt wel eens. Maar bij kinderen met ADHD speelt er vaak nog iets anders mee.
Het is geen manipulatie — het is het brein
Liegen bij ADHD is zelden een bewuste keuze. Het is meestal een impulsieve reactie, of een soort overlevingsmechanisme. Om fouten te verbergen, gezichtsverlies te voorkomen, of te ontsnappen aan kritiek.
Als je begrijpt wat er in het brein van jouw kind gebeurt, kun je er een andere betekenis aan geven. En dat maakt het makkelijker om er ook anders op te reageren.
Vijf redenen waarom kinderen met ADHD liegen
Impulsiviteit
Het antwoord is er al vóórdat je kind er ook maar even bij heeft stilgestaan. “Nee, ik heb dat niet gedaan” — automatisch, in een reflex. Niet slim of berekend. Gewoon snel.
Een zwak werkgeheugen
Afspraken vergeten is bij ADHD heel gewoon. En als dat dan uitkomt, schiet er uit schaamte of angst voor teleurstelling snel een leugen tussendoor.
Leven in het nu
Een ADHD-brein heeft moeite om ver vooruit te denken. Een leugen lost het probleem nú op. De gevolgen van morgen voelen heel ver weg. Dat is geen onwil — zo werkt het brein nu eenmaal.
Moeite met emotieregulatie
Als jouw kind zich in het nauw gedreven voelt — bang voor jouw reactie, voor straf, voor teleurstelling — kan die angst zo groot worden dat de waarheid verzwijgen de enige uitweg lijkt.
Associatief, creatief denken
Het levendige brein van een kind met ADHD kleurt verhalen soms zo kleurrijk in dat fantasie en werkelijkheid door elkaar lopen. Soms gelooft je kind zelf oprecht wat het zegt. Geen leugen met opzet — zo werkt dat creatieve brein.
Wat kun je ermee?
Niet straffen, wél begrenzen
Straf werkt bij ADHD vaak averechts. Het vergroot de angst — en dus ook de noodzaak om te liegen. Wat wél helpt: rustig en feitelijk benoemen wat je ziet. “Ik merk dat je hierover liegt, dat vind ik niet fijn.” Meer hoeft het niet te zijn.
Neem de angel eruit
Probeer een sfeer te creëren waarin fouten maken gewoon mag. Als jouw kind minder bang is voor jouw boosheid of teleurstelling, hoeft het minder te vluchten in een leugen. Dat klinkt simpel, maar ik weet ook dat het in de praktijk echt iets van je vraagt.
Herken jij dit?
Ik hoop dat dit je wat meer inzicht geeft — en vooral ook wat meer rust. Want begrijpen waarom je kind dit doet, maakt vaak net het verschil. Voor jou, en voor de ander.
Bronnen
- Balans Digitaal — balansdigitaal.nl/liegen-hoort-er-helaas-bij
- De Leukste Kinderen — deleukstekinderen.nl/waarom-kinderen-met-adhd-veel-kunnen-liegen
- Autisme Expertise — ADHD en emotieregulatie (januari 2025)